Import cementu z Ukrainy do Unii Europejskiej gwałtownie rośnie, co budzi poważne obawy wśród europejskich producentów. Polscy przedsiębiorcy apelują do Komisji Europejskiej o wprowadzenie rocznego limitu importowego w nowej umowie handlowej z Ukrainą. Bez takich działań – ostrzegają – produkcja cementu w UE może stać się nieopłacalna, a zakłady będą zmuszone do przeniesienia działalności poza Unię.

POLECAMY: Cementownie w Polsce zagrożone przez regulacje klimatyczne eurokołchozu

Dramatyczny wzrost importu z Ukrainy

Podczas niedawnego seminarium w Parlamencie Europejskim pt. „Czy zbliża się koniec produkcji cementu w Unii Europejskiej?” przedstawiono zatrważające dane. Według Centrum Analitycznego Izby Administracji Skarbowej, w ciągu zaledwie pięciu lat (2019–2024) import cementu z Ukrainy do Polski wzrósł aż 30-krotnie.

– Fundamentalne jest utrzymanie produkcji cementu w Polsce i Europie, a w tym celu konieczne jest zapewnienie konkurencyjności tego sektora. Dziś została ona zachwiana – podkreślił europoseł Krzysztof Hetman (PSL), organizator spotkania.

Ukraina, Turcja i Afryka – główni eksporterzy do UE

Problem nadmiernego importu dotyczy nie tylko Ukrainy. Z danych organizacji Cembureau wynika, że najwięcej cementu trafiającego do UE pochodzi z:

• Turcji (35,8%),
• Algierii (19,2%),
• Tunezji (8,4%),
• Egiptu (4,4%),
• Maroka (4%).

Ukraina odpowiada za 12,6% unijnego importu, a wszystkie te kraje mają jedną przewagę – ich producenci nie ponoszą kosztów związanych z emisją CO₂, co daje im znaczną przewagę cenową.

Polska w niebezpieczeństwie – prognozy są alarmujące

Włodzimierz Chołuj, prezes Cemex Polska, ujawnił, że w latach 2022–2024 import cementu z Ukrainy do Polski wzrósł pięciokrotnie – z 101,7 tys. ton do 652,3 tys. ton. – Tegoroczne prognozy mówią już o ponad milionie ton – dodał.

W odpowiedzi na tę sytuację Stowarzyszenie Producentów Cementu (SPC) zwróciło się do Komisji Europejskiej z wnioskiem o wprowadzenie kontyngentu celnego, który ograniczyłby import cementu z Ukrainy do średniej z ostatnich trzech lat, czyli 360 tys. ton rocznie.

Polska cementownia w kryzysie – miliardy strat dla gospodarki

Polska jest trzecim największym producentem cementu w UE, z 12 zakładami w 8 województwach. Branża zapewnia 4 tys. miejsc pracy bezpośrednio i 24 tys. pośrednio, a do budżetu państwa wpływa z niej 3,2 mld zł rocznie.

Obecna umowa handlowa UE-Ukraina wygasa w czerwcu 2025 roku. Zawiera ona tzw. automatyczny mechanizm ochronny (ATM), ale producenci cementu domagają się trwałych rozwiązań. Komisja Europejska prowadzi negocjacje – to ostatni moment, by wprowadzić skuteczne zabezpieczenia dla europejskiego rynku.

Czy UE uratuje swoją cementową branżę? Decyzja zapadnie już wkrótce.