17 grudnia 2024 roku Andrzej Duda podpisał ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej, co zostało potwierdzone przez Kancelarię Prezydenta RP. Nowe przepisy wprowadzają system ochrony ludności, który w razie wojny przekształci się w obronę cywilną. Rząd przeznaczy na realizację tych rozwiązań co roku nie mniej niż 0,3% PKB, co stanowi istotny krok w kierunku zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom.

Główne założenia ustawy

Nowa ustawa ma na celu stworzenie bezpiecznego i odpornego środowiska cywilnego w obliczu zagrożeń militarnych i pozamilitarnych. Autorzy regulacji podkreślają, że ustawa nie ogranicza swobód obywatelskich, koncentrując się wyłącznie na poprawie systemu ochrony ludności.

Zakres regulacji

Ustawa określa:

• Zadania ochrony ludności w czasie pokoju i wojny.
• Organy i podmioty odpowiedzialne za realizację tych zadań.
• Zasady planowania ochrony ludności i obrony cywilnej.
• System wykrywania zagrożeń oraz ostrzegania, powiadamiania i alarmowania.
• Użytkowanie obiektów zbiorowej ochrony i organizację obrony cywilnej, w tym powoływanie personelu.

Konstrukcja systemu ochrony ludności

Nowy system został oparty na istniejących strukturach, takich jak:

• Krajowy system ratowniczo-gaśniczy (z udziałem Państwowej Straży Pożarnej i ochotniczych straży pożarnych).
• System zarządzania kryzysowego.
• System Powiadamiania Ratunkowego.
• Państwowe Ratownictwo Medyczne i podmioty lecznicze.
• Organizacje pozarządowe.

Na poziomie centralnym za funkcjonowanie systemu ochrony ludności odpowiadać będzie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wspierany przez Rządowy Zespół Ochrony Ludności.

Edukacja i świadomość społeczna

Kluczowym elementem ustawy jest kształtowanie świadomości społeczeństwa. Edukacja obejmie wiedzę o:

• Potencjalnych i aktualnych zagrożeniach wpływających na bezpieczeństwo.
• Zasadach postępowania w sytuacjach kryzysowych.

Przewidziano także szkolenia dla urzędów, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów zaangażowanych w ochronę ludności i obronę cywilną.

Stan wojenny i wojna

W razie wprowadzenia stanu wojennego system ochrony ludności przekształci się w obronę cywilną, która skupi się na ochronie ludności przed skutkami działań zbrojnych.

Obowiązek sprawozdawczości

Rada Ministrów będzie składać Sejmowi i Senatowi sprawozdania z wykonania ustawy co dwa lata, przy czym pierwsze sprawozdanie zostanie przedstawione do końca kwietnia 2026 roku.

Wejście w życie

Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2025 roku. Podpisanie ustawy przez prezydenta jest ważnym krokiem na drodze do wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego w obliczu współczesnych wyzwań.

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej to wspólne wielkie przedsięwzięcie @MSWiA_GOV_PL i @MON_GOV_PL. We wtorek wspólnie z wicepremierem @KosiniakKamysz przedstawiliśmy plany wdrażania ustawy w ciągu najbliższych miesięcy. Liczymy, że ustawę- przyjętą jednomyślnie w… pic.twitter.com/ePx7kXaLjt

— Tomasz Siemoniak (@TomaszSiemoniak) December 17, 2024