Polski przemysł cementowy stoi przed poważnym wyzwaniem. Import cementu z Ukrainy, który od kilku lat rośnie w zawrotnym tempie, zaczyna coraz bardziej zagrażać krajowym producentom. W obliczu tej sytuacji branża apeluje o wprowadzenie ograniczeń, aby chronić polski rynek. Jakie są przyczyny i konsekwencje tego zjawiska? Przyjrzyjmy się bliżej temu problemowi.

POLECAMY: Branża Cementowa w Polsce Alarmuje! W I połowie 2024 roku odnotowano 106% wzrost importu cementu z Ukrainy

Eksplozja importu cementu z Ukrainy

Według danych Stowarzyszenia Producentów Cementu, import cementu z Ukrainy do Polski wzrósł o ponad 1500% w latach 2019–2023. Tendencja ta znacznie przyspieszyła po wybuchu wojny w Ukrainie, co wpłynęło na zwiększenie eksportu z ukraińskich cementowni.

Dane importowe:

• 2020 r.: 32 tys. ton cementu.
• 2021 r.: 52,6 tys. ton.
• 2022 r.: 101,7 tys. ton.
• 2023 r.: blisko 340 tys. ton.

Prognozy na rok 2024 są jeszcze bardziej niepokojące. Szacuje się, że import przekroczy pół miliona ton, a w 2025 roku może sięgnąć nawet 1,5 miliona ton.

Ukraiński cement zdobywa polski rynek

Głównym źródłem ukraińskiego cementu na polskim rynku jest prywatna cementownia z Iwano-Frankiwska. Sprzedaż odbywa się przez spółkę założoną w Polsce, która posiada przedstawicielstwa w Białej Podlaskiej, Chełmie, Zamościu, Jarosławiu i Rzeszowie. Cementownia ta dynamicznie się rozwija, a jej docelowe moce produkcyjne mają wynieść nawet 4 mln ton rocznie.

Niższe koszty produkcji cementu na Ukrainie oraz możliwość transportu na krótkie odległości pozwalają ukraińskim producentom oferować konkurencyjne ceny. To sprawia, że krajowe cementownie stają się mniej atrakcyjne cenowo, co powoduje spadek ich rentowności.

Wpływ na polski przemysł cementowy

Rosnący import cementu z Ukrainy ma poważne konsekwencje dla polskich producentów:

• Spadek sprzedaży krajowej: Polskie cementownie tracą udziały w rynku, co prowadzi do zmniejszenia produkcji i zatrudnienia.
• Presja cenowa: Import tanięszego cementu z Ukrainy zmusza krajowych producentów do obniżenia cen, co negatywnie wpływa na ich rentowność.
• Ryzyko utraty miejsc pracy: Malejące dochody polskich cementowni mogą skutkować redukcją zatrudnienia w branży.

Apel o wprowadzenie limitów

Stowarzyszenie Producentów Cementu zwraca się do władz o podjęcie działań ochronnych. Wprowadzenie limitów importowych mogłoby pomóc w stabilizacji sytuacji na rynku. Postulaty obejmują:

• Wprowadzenie ceł na cement z Ukrainy.
• Ustalenie kwot importowych.
• Zwiększenie wsparcia dla krajowych producentów w postaci ulg podatkowych lub dotacji.

Szerszy kontekst gospodarczy

Problemy polskiego przemysłu cementowego wpisują się w ogólną sytuację gospodarczą kraju. Jak wynika z danych S&P Global, Indeks Menadżerów Zakupów PMI polskiego sektora przemysłowego wyniósł w listopadzie 2024 roku 48,9 pkt, co wskazuje na pogorszenie warunków gospodarczych.

Kluczowe problemy przemysłu:

• Przyspieszony spadek nowych zamówień.
• Ponowny spadek produkcji.
• Niższe zapasy pozycji zakupionych.

Mimo tego, wskaźniki zatrudnienia i czasu dostaw pozostały stabilne, co daje pewne nadzieje na poprawę w przyszłości. Jednak żeby przemysł cementowy mógł się rozwijać, potrzebne są pilne działania ochronne.

Podsumowanie

Eksplozja importu cementu z Ukrainy stawia polski przemysł cementowy w trudnej sytuacji. W obliczu niższych kosztów produkcji u wschodniego sąsiada oraz dynamicznej ekspansji ukraińskich cementowni polscy producenci apelują o wprowadzenie limitów importowych. Czy władze zdecydują się na ochronę krajowego przemysłu? Odpowiedź na to pytanie może zadecydować o przyszłości branży cementowej w Polsce.