Wydziedziczenie to jedyny sposób, by zgodnie z prawem pozbawić bliską osobę prawa do zachowku, czyli części spadku, która normalnie jej przysługuje. Nie jest to jednak dowolna decyzja – wymaga spełnienia konkretnych warunków i precyzyjnego zapisu w testamencie. Kogo można wydziedziczyć? Jakie są przesłanki i czy taki zapis da się podważyć? Sprawdź, co mówią przepisy.

Kogo można wydziedziczyć?

Wydziedziczenie dotyczy wyłącznie osób uprawnionych do zachowku, czyli:

• zstępnych (dzieci, wnuków, prawnuków),
• małżonka,
• rodziców.

Nawet jeśli te osoby nie zostaną uwzględnione w testamencie, mogą domagać się zachowku. Jedynym sposobem, by ich tego prawa pozbawić, jest właśnie wydziedziczenie.

Kiedy należy się zachowek? Notariusz radzi

Kiedy można kogoś wydziedziczyć? Przesłanki prawne

Zgodnie z art. 1008 Kodeksu cywilnego, wydziedziczenie jest możliwe tylko w trzech przypadkach:

1. Rażące naruszenie zasad współżycia społecznego – np.:

• nałogowe nadużywanie alkoholu lub narkotyków,
• popełnianie przestępstw,
• brak szacunku wobec spadkodawcy.

1. Popełnienie przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub jego bliskim – np. znęcanie się fizyczne lub psychiczne, groźby, oszustwa, kradzież.
2. Uporczywe niewypełnianie obowiązków rodzinnych – np.:

• brak kontaktu ze spadkodawcą,
• odmowa pomocy w chorobie,
• zerwanie więzi bez uzasadnionej przyczyny.

Aby wydziedziczenie było skuteczne, przyczyna musi być jasno wskazana w testamencie.

Jak prawidłowo sporządzić testament z wydziedziczeniem?

Aby uniknąć unieważnienia zapisu, testament powinien:
✅ jednoznacznie wskazywać osobę wydziedziczoną (imię, nazwisko, ewentualnie dodatkowe dane identyfikujące),
✅ zawierać dokładny opis przyczyny wydziedziczenia (bez ogólników!),
✅ być sporządzony zgodnie z prawem (najlepiej w formie aktu notarialnego).

Uwaga! Pominięcie kogoś w testamencie nie oznacza wydziedziczenia – taka osoba nadal może domagać się zachowku.

Czy wydziedziczenie można podważyć?

Tak, osoba wydziedziczona może zaskarżyć testament, jeśli:

• przyczyna wydziedziczenia była nieprawdziwa lub nieaktualna,
• testament został sporządzony pod wpływem błędu, groźby lub w stanie nieświadomości,
• nie zachowano wymaganej formy (np. brak podpisu, testament ustny).

Jeśli sąd uzna zarzuty za słuszne, wydziedziczony odzyskuje prawo do zachowku.

Co dzieje się z majątkiem po wydziedziczeniu?

Jeśli wydziedziczenie jest skuteczne:

• osoba traci prawo do spadku i zachowku,
• jej udział przechodzi na zstępnych (np. dzieci wydziedziczonego), o ile oni sami nie zostali wydziedziczeni.

Podsumowanie – najważniejsze informacje

✔ Wydziedziczenie dotyczy tylko osób uprawnionych do zachowku (dzieci, małżonka, rodziców).
✔ Musi być uzasadnione jedną z trzech przesłanek określonych w Kodeksie cywilnym.
✔ Testament musi precyzyjnie wskazywać osobę i przyczynę wydziedziczenia.
✔ Wydziedziczenie można podważyć w sądzie.
✔ Dzieci wydziedziczonego nie tracą praw do spadku, jeśli same nie zostały wydziedziczone.

Aby uniknąć błędów, warto skonsultować się z notariuszem lub prawnikiem przed sporządzeniem testamentu.

Informacje zawarte na stronie stanowią opis stanu prawnego na dzień publikacji i nie są poradą prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny od opublikowania może ulec zmianie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wpisu w celu rozwiązania problemów prawnych.

Masz pytania lub potrzebujesz pomocy – zapraszamy do kontaktu!